Συνταξιοδότηση γονέων ανάπηρων τέκνων & συζύγων ή αδελφών αναπήρων

Τι άλλαξε με τον ν. 4336/2015

Με τη συμπλήρωση 7.500 ημερών πραγματικής ασφάλισης έως 18.8.2015, οι ασφαλισμένοι συνταξιοδοτούνται χωρίς όριο ηλικίας. Από 19.8.2015 απαιτούνται τουλάχιστον συμπληρωμένα τα 55 έτη της ηλικίας τους, εφόσον είναι γονείς ατόμων με αναπηρία.

Βάσει του προγενέστερου του ν. 4336/2015 νομοθετικού πλαισίου δεν προβλεπόταν όριο ηλικίας για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Οι προϋποθέσεις για τους γονείς

• Ποσοστό αναπηρίας τέκνου 67% και άνω.
• Το τέκνο να είναι άγαμο, να μην εργάζεται και να μη νοσηλεύεται σε ίδρυμα με δαπάνη ασφαλιστικού ή άλλου δημόσιου φορέα.
• Ο γονέας που θα ασκήσει το δικαίωμα, εκτός των απαιτούμενων χρονικών προϋποθέσεων, να μη λαμβάνει ήδη σύνταξη από άλλο ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο.
• Κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, ο έτερος γονέας θα πρέπει να εργάζεται, να μη λαμβάνει και να μη δικαιούται να λάβει σύνταξη από οποιοδήποτε ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο, και να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 2.400 ημέρες εργασίας ή 8 έτη πραγματικής ασφάλισης, εκ των οποίων 600 ημέρες ή 2 έτη τα τελευταία 4 έτη σε φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο.
• Να υποβληθεί υπεύθυνη δήλωση προς τον οικείο ασφαλιστικό φορέα, ή τους φορείς αν συντρέχει ασφάλιση σε περισσότερους του ενός, ή το Δημόσιο, ότι δεν έχει ασκήσει και δεν πρόκειται να ασκήσει στο μέλλον το δικαίωμα συνταξιοδότησης που παρέχει η διάταξη.

Τι ισχύει σε περίπτωση λύσης του γάμου

Το δικαίωμα ασκείται από τον γονέα που έχει την επιμέλεια του ανηλίκου ανάπηρου τέκνου με αμετάκλητη δικαστική απόφαση.

Λόγω της κατ’ εξαίρεση παραχώρησης δικαιώματος συνταξιοδότησης με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις από ό,τι στους λοιπούς ασφαλισμένους, η άσκηση της επιμέλειας κατόπιν συναινετικού διαζυγίου δεν αρκεί για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων. Αντιθέτως, απαιτείται η επιμέλεια του ανήλικου παιδιού να έχει δοθεί στον διαζευγμένο γονέα με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον Αστικό Κώδικα.

Αν το παιδί είναι ενήλικο, το δικαίωμα ασκείται από τον γονέα που είχε την επιμέλεια όσο ήταν ανήλικο, αν η λύση του γάμου επήλθε πριν την ενηλικίωσή του. Εάν η ενηλικίωση επήλθε πριν τη λύση του γάμου, το δικαίωμα ασκείται από έναν από τους γονείς, κατόπιν μεταξύ τους συμφωνίας, με τις προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν.

Σε περίπτωση που το ανάπηρο παιδί έχει τεθεί σε δικαστική συμπαράσταση λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή λόγω σωματικής αναπηρίας, το δικαίωμα ασκείται από τον γονέα που έχει οριστεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση. Για το τι σημαίνει η δικαστική συμπαράσταση στη διαδικασία του e-ΕΦΚΑ, δείτε το άρθρο μας για τη δικαστική συμπαράσταση και αναπηρική σύνταξη.

Σύζυγοι αναπήρων

Το δικαίωμα προβλέπεται για συζύγους αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας συζύγου 80% και άνω, εφόσον:

• Υπάρχει έγγαμος βίος τουλάχιστον 10 ετών πριν την υποβολή της αίτησης για συνταξιοδότηση.
• Ο υποψήφιος συνταξιούχος δεν λαμβάνει και δεν δικαιούται να λάβει σύνταξη από οποιοδήποτε ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο.

Αδέλφια αναπήρων

Το δικαίωμα προβλέπεται για αδέλφια αναπήρων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, εφόσον πληρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:

• Ο ανάπηρος αδελφός να είναι άγαμος, να μην εργάζεται και να μη νοσηλεύεται σε ίδρυμα με δαπάνη ασφαλιστικού ή άλλου δημόσιου φορέα.
• Για τουλάχιστον μία πενταετία πριν την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, είτε να έχει οριστεί δικαστικός συμπαραστάτης του αδελφού με αμετάκλητη δικαστική απόφαση λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής ή λόγω σωματικής αναπηρίας, είτε ο ανάπηρος αδελφός να συνοικεί αποδεδειγμένα με τον αιτούντα τη σύνταξη και να τον βαρύνει.
• Η συνοίκηση και η οικονομική επιβάρυνση αποδεικνύονται από τα έντυπα Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος που υπέβαλε ο αδελφός που βαρύνεται κατά τα τελευταία πέντε έτη που προηγούνται του έτους υποβολής της αίτησης.
• Ο αιτών τη σύνταξη να μη λαμβάνει και να μη δικαιούται να λάβει σύνταξη από άλλο ασφαλιστικό οργανισμό ή το Δημόσιο.
• Κατά την υποβολή της αίτησης απαιτείται οι δύο αδελφοί να είναι ορφανοί από τους δύο γονείς, ή ο εν ζωή γονέας να είναι ανάπηρος με ποσοστό 67% και άνω, ή να έχει συμπληρώσει το 75ο έτος της ηλικίας του.

Συχνές ερωτήσεις

Δείτε επίσης

Προϋποθέσεις, ποσοστά και διαδικασία στα ΚΕΠΑ: Αναπηρική Σύνταξη και ΚΕΠΑ.