Με το άρθρο 83 του ν. 4826/2021 προστέθηκε η παράγραφος 11 στο άρθρο 32 του ν. 4387/2016 και θεσπίστηκε δικαίωμα επιδόματος κυοφορίας και λοχείας για τις έμμισθες δικηγόρους, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για μισθωτές ασφαλισμένες. Το δικαίωμα ανατρέχει στην 1/1/2017.
Η διάταξη
Σύμφωνα με το άρθρο 83 του ν. 4826/2021, κατόπιν της προσθήκης της παραγράφου 11 στο άρθρο 32 του ν. 4387/2016, οι έμμισθες δικηγόροι που υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ, δηλαδή στο πρώην Ενιαίο Ταμείο Αυτοτελώς Απασχολουμένων και τον Τομέα Ασφάλισης Νομικών, και καταβάλλουν εισφορές σύμφωνα με το άρθρο 38 για την έμμισθη απασχόλησή τους, δικαιούνται επίδομα κυοφορίας και λοχείας, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για μισθωτές ασφαλισμένες.
Σε περίπτωση παράλληλης υποχρέωσης καταβολής εισφορών σύμφωνα με το άρθρο 39, δικαιούνται την υψηλότερη παροχή μητρότητας από αυτές που προκύπτουν από την υπαγωγή τους στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ.
Η χορήγηση ανατρέχει στην 1/1/2017, δηλαδή από τότε που οι έμμισθες δικηγόροι υπήχθησαν στον e-ΕΦΚΑ και άρχισαν να καταβάλλουν εισφορές σύμφωνα με το άρθρο 38 του ν. 4387/2016 για την έμμισθη απασχόλησή τους.
Ποιες θεωρούνται έμμισθες δικηγόροι
Ως έμμισθες δικηγόροι νοούνται αποκλειστικώς οι δικηγόροι του άρθρου 42 του ν. 4194/2013, δηλαδή του Κώδικα Δικηγόρων, οι οποίες:
- Τελούν σε σχέση έμμισθης εντολής με συγκεκριμένο εντολέα.
- Αμείβονται από αυτόν αποκλειστικά με πάγια περιοδική αμοιβή.
- Δεν εκδίδουν φορολογικό παραστατικό για αυτήν την πάγια αντιμισθία.
- Καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές σύμφωνα με την περίπτωση στ’ της παραγράφου 3 του άρθρου 38 του ν. 4387/2016, οι οποίες απεικονίζονται από τον εντολέα τους στην ΑΠΔ προς τον e-ΕΦΚΑ.
Το παραπάνω ισχύει ακόμη και εάν οι έμμισθες δικηγόροι ασκούν παράλληλα και το ελεύθερο δικηγορικό επάγγελμα και είναι εξ αυτού υπόχρεες στην παράλληλη καταβολή των εισφορών του άρθρου 39.
Ποιες δεν καλύπτονται
Σε καμία περίπτωση η διάταξη του άρθρου 83 του ν. 4826/2021 δεν καταλαμβάνει στο πεδίο εφαρμογής της τις δικηγόρους που ασκούν αποκλειστικώς ελεύθερο επάγγελμα και υποχρεούνται στην καταβολή αποκλειστικώς των εισφορών του άρθρου 39 του ν. 4387/2016.
Αυτό ισχύει ακόμη και εάν πρόκειται για τις εισφορές της παραγράφου 9 του άρθρου 39, αφού και σε αυτή την περίπτωση οι δικηγόροι δεν αποβάλλουν την ιδιότητα του ελεύθερου επαγγελματία και δεν καθίστανται δικηγόροι με έμμισθη εντολή του άρθρου 42 του Κώδικα Δικηγόρων.
Καλυπτόμενα δικαιούχα πρόσωπα είναι μόνο οι έμμισθες δικηγόροι του ιδιωτικού τομέα που υπάγονται στο πρώην Ενιαίο Ταμείο Αυτοτελώς Απασχολουμένων. Ο λόγος είναι ότι στις έμμισθες δικηγόρους που απασχολούνται σε Δημόσιο, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ καταβάλλονται πλήρεις αποδοχές από τον εντολέα τους κατά τη διάρκεια της αποχής τους από την έμμισθη απασχόληση. Για την ειδική παροχή προστασίας μητρότητας που ισχύει και για δικηγόρους με έμμισθη εντολή στον Δημόσιο Τομέα, δείτε το άρθρο μας για την ειδική άδεια μητρότητας.
Η προθεσμία των οκτώ μηνών
Η προθεσμία των οκτώ μηνών για την υποβολή αιτήσεως χορήγησης των επιδομάτων μητρότητας εκκινεί:
- Από την ημερομηνία δημοσιεύσεως του ν. 4826/2021 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, δηλαδή την 7/9/2021, για τοκετούς εμμίσθων δικηγόρων από 1/1/2017 και μέχρι 7/9/2021.
- Από την ημερομηνία του τοκετού, για τοκετούς εμμίσθων δικηγόρων από 7/9/2021 και εφεξής.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι έμμισθες δικηγόροι πρέπει να πληρούν τις προϋποθέσεις των 200 ημερών ασφάλισης και της αποχής από την έμμισθη απασχόληση.
Παράλληλη άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος
Εάν συντρέχει παράλληλη άσκηση του ελεύθερου επαγγέλματος με παράλληλη υποχρέωση καταβολής εισφορών σύμφωνα με το άρθρο 39 του ν. 4387/2016, δεν επιτρέπεται η διπλή χορήγηση επιδόματος.
Οι μητέρες έμμισθοι δικηγόροι δικαιούνται την υψηλότερη παροχή μητρότητας από αυτές που προκύπτουν από την υπαγωγή τους στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ. Εάν έχουν ήδη λάβει τη χαμηλότερη παροχή, δικαιούνται εντός της ίδιας προθεσμίας να ζητήσουν τη διαφορά με την υψηλότερη παροχή μητρότητας.
Η υγειονομική περίθαλψη
Από την ένταξή τους στον e-ΕΦΚΑ την 01/01/2017, οι δικηγόροι συνεχίζουν να υπάγονται για υγειονομική περίθαλψη στους πρώην Τομείς Υγείας Δικηγόρων Αθηνών, Πειραιώς, Θεσσαλονίκης και Επαρχιών, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίστηκαν με τα άρθρα 22 και 23 του ν. 4529/2018 και την παράγραφο 8 του άρθρου 37 του ν. 4670/2020, για παροχές ασθενείας σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιες δικηγόροι δικαιούνται επίδομα κυοφορίας και λοχείας;
Οι έμμισθες δικηγόροι που υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ και καταβάλλουν εισφορές σύμφωνα με το άρθρο 38 για την έμμισθη απασχόλησή τους, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ για μισθωτές ασφαλισμένες.
Καλύπτονται οι δικηγόροι με αποκλειστικά ελεύθερο επάγγελμα;
Οχι. Η διάταξη δεν καταλαμβάνει τις δικηγόρους που ασκούν αποκλειστικώς ελεύθερο επάγγελμα και καταβάλλουν μόνο τις εισφορές του άρθρου 39, ακόμη και για τις εισφορές της παραγράφου 9 του άρθρου αυτού.
Από πότε ανατρέχει το δικαίωμα;
Από την 1/1/2017, δηλαδή από την υπαγωγή των έμμισθων δικηγόρων στον e-ΕΦΚΑ και την έναρξη καταβολής εισφορών κατά το άρθρο 38.
Ποια είναι η προθεσμία υποβολής της αίτησης;
Οκτώ μήνες. Για τοκετούς από 1/1/2017 έως 7/9/2021 εκκινεί από τη δημοσίευση του ν. 4826/2021, δηλαδή την 7/9/2021. Για τοκετούς από 7/9/2021 και εφεξής, από την ημερομηνία του τοκετού.
Τι γίνεται με παράλληλη άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος;
Δεν επιτρέπεται διπλή χορήγηση. Χορηγείται η υψηλότερη παροχή, και αν έχει ήδη ληφθεί η χαμηλότερη, μπορεί να ζητηθεί η διαφορά εντός της ίδιας προθεσμίας.
Γιατί εξαιρούνται οι έμμισθες δικηγόροι του Δημοσίου;
Επειδή σε αυτές καταβάλλονται πλήρεις αποδοχές από τον εντολέα τους κατά τη διάρκεια της αποχής τους από την έμμισθη απασχόληση.
