Με το άρθρο 121 του ν. 5078/2023 διευκολύνεται η απονομή μειωμένης σύνταξης σε ασφαλισμένους του e-ΕΦΚΑ που δεν πραγματοποίησαν τις απαιτούμενες 100 ημέρες ασφάλισης κατά τα έτη 2020 ή και 2021, λόγω της πανδημίας. Η κρίσιμη πενταετία επεκτείνεται κατά ένα ή δύο έτη, ώστε να συνυπολογιστούν οι ημέρες εργασίας.
Ο κανόνας των 100 ημερών
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, δηλαδή το άρθρο 27 παράγραφος 3β’ του ν. 1902/1990 όπως ισχύει, στην περίπτωση εξέτασης αιτήματος για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης γήρατος σε μισθωτούς ασφαλισμένους για πρώτη φορά μέχρι την 31/12/1992, εκτός της γενικής προϋπόθεσης των 4.500 ημερών ασφάλισης, απαιτείται και η πραγματοποίηση 100 ημερών ασφάλισης σε κάθε έτος από τα πέντε αμέσως προηγούμενα του έτους υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης ή της συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας.
Τι άλλαξε με το άρθρο 121 του ν. 5078/2023
Στους ασφαλισμένους για πρώτη φορά πριν από την 1/1/1993, οι οποίοι υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης για τη λήψη μειωμένης σύνταξης και δεν συμπληρώνουν εκατό ημέρες ασφάλισης εντός του έτους 2020 ή και του έτους 2021, είναι δυνατή η επέκταση των πέντε ετών για ένα ή δύο έτη αναλόγως, προκειμένου να συνυπολογιστούν οι ημέρες εργασίας αυτών των ετών.
Δύο παραδείγματα
Παράδειγμα Α. Υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση του 62ου έτους το 2024. Κρίσιμη πενταετία 2019 έως 2023. Ασφάλιση λιγότερη από 100 ημέρες το 2020. Νέα πενταετία μετά την επέκταση: 2018 έως 2023.
Παράδειγμα Β. Υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης με τη συμπλήρωση του 62ου έτους το 2024. Κρίσιμη πενταετία 2019 έως 2023. Ασφάλιση λιγότερη από 100 ημέρες τα έτη 2020 και 2021. Επέκταση πενταετίας: 2017 έως 2023.
Από πότε ισχύει και ποιες αιτήσεις καλύπτει
Η διάταξη ισχύει από 20/12/2023 και καταλαμβάνει τόσο αιτήσεις συνταξιοδότησης για τη χορήγηση μειωμένης σύνταξης που έχουν υποβληθεί από την ημερομηνία αυτή και μετά, όσο και εκκρεμείς αιτήσεις κατά την ημερομηνία αυτή, εφόσον στην κρίσιμη πενταετία περιλαμβάνονται τα έτη 2020 ή και 2021.
Οσες από τις αιτήσεις αυτές έχουν απορριφθεί λόγω μη συμπλήρωσης των 100 ημερών ασφάλισης κατά τα έτη 2020 ή και 2021, θα πρέπει να επανεξεταστούν οίκοθεν όπου αυτό είναι εφικτό, ή κατόπιν αίτησης από τους ενδιαφερόμενους, η οποία θα έχει τον χαρακτήρα όχλησης. Για τα όρια της επανόδου της Διοίκησης σε υποθέσεις που έχουν ήδη κριθεί, δείτε το άρθρο μας για την ανάκληση συνταξιοδοτικών αποφάσεων.
Τι ισχύει για τους νέους ασφαλισμένους
Για τους ασφαλισμένους μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 εξακολουθεί να ισχύει η ειδική διάταξη των 750 ημερών ασφάλισης τουλάχιστον την τελευταία πενταετία πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης, χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη για τα έτη 2020 και 2021.
Το γεγονός αυτό μάλλον συνιστά αδικαιολόγητη διάκριση και μεταχείριση, εφόσον τα ανωτέρω έτη προφανώς και αφορούν νέους και παλαιούς ασφαλισμένους.
Η μειωμένη δεν μετατρέπεται ποτέ σε πλήρη
Σημειώνεται ότι η μειωμένη σύνταξη δεν μετατρέπεται ποτέ σε πλήρη, και γι’ αυτό η επιλογή της συνιστά μια ιδιαίτερα σοβαρή απόφαση με μη αναστρέψιμα αποτελέσματα.
Συνιστά ωστόσο διέξοδο για εκείνους που επιθυμούν να αποχωρήσουν πρόωρα ή αδυνατούν να βρουν εργασία για να διεκδικήσουν μια καλύτερη παροχή μέσω της πλήρους συνταξιοδότησης, γεγονός που ενδέχεται να θέσει σε κίνδυνο τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ενσήμων την τελευταία πενταετία. Για το πώς διαμορφώνεται πραγματικά η διαφορά στο ποσό, δείτε το άρθρο μας για τον μύθο ότι η μειωμένη σύνταξη είναι κακή επιλογή.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο κανόνας των 100 ημερών;
Για μειωμένη σύνταξη γήρατος σε μισθωτούς ασφαλισμένους για πρώτη φορά μέχρι την 31/12/1992, απαιτούνται 100 ημέρες ασφάλισης σε κάθε έτος από τα πέντε αμέσως προηγούμενα του έτους υποβολής της αίτησης ή της συμπλήρωσης του ορίου ηλικίας.
Τι γίνεται αν λείπουν ημέρες το 2020 ή το 2021;
Είναι δυνατή η επέκταση της πενταετίας κατά ένα ή δύο έτη αναλόγως, ώστε να συνυπολογιστούν οι ημέρες εργασίας των ετών αυτών.
Από πότε ισχύει η διάταξη;
Από 20/12/2023. Καλύπτει αιτήσεις που υποβλήθηκαν από τότε και μετά, καθώς και εκκρεμείς αιτήσεις κατά την ημερομηνία αυτή.
Επανεξετάζονται οι αιτήσεις που απορρίφθηκαν;
Ναι. Οσες απορρίφθηκαν λόγω μη συμπλήρωσης των 100 ημερών κατά τα έτη 2020 ή και 2021 επανεξετάζονται οίκοθεν όπου είναι εφικτό, ή κατόπιν αίτησης που έχει τον χαρακτήρα όχλησης.
Ισχύει και για όσους ασφαλίστηκαν μετά το 1993;
Οχι. Για αυτούς εξακολουθεί να ισχύει η ειδική διάταξη των 750 ημερών ασφάλισης την τελευταία πενταετία, χωρίς αντίστοιχη πρόβλεψη για τα έτη 2020 και 2021.
Μετατρέπεται η μειωμένη σύνταξη σε πλήρη;
Οχι, ποτέ. Γι’ αυτό η επιλογή της συνιστά ιδιαίτερα σοβαρή απόφαση με μη αναστρέψιμα αποτελέσματα.
Δείτε επίσης
Γενικά όρια, θεμελίωση δικαιώματος, πλασματικά έτη και διαδοχική ασφάλιση: Ασφαλιστικό και Συνταξιοδοτικό Δίκαιο.
